GSOMEM / GAZİANTEP SANAYİ ODASI MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ

6. TEKSTİL TEKNOLOJİSİ ALANI:

6. TEKSTİL TEKNOLOJİSİ ALANI:

A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ

Son dönemlerde, temel bilimler ile elektronik ve bilgisayar mühendislikleri başta olmak üzere çeşitli mühendislik dallarındaki gelişmelerin tekstil sanayisine uygulanması sonucunda, gelişmiş ülkelerde tekstil sanayisinin yapısı emek yoğun sanayi durumundan, tamamen sermaye ve makine yoğun sanayi durumuna dönüşmüştür. Söz konusu dönüşümde, makineleşme yolundaki gelişmelerin yanı sıra insan yapısı liflerin (yapay ve sentetik) icadının da etkisi büyük olmuştur. Doğal lifler yerine kullanılabilen insan yapısı lifler, makinelerin ve yöntemlerin kullanımına olanak tanıdığından teknolojinin gelişmesini zorlamıştır. Sonuç olarak ücret düzeyi düşük ülkelerin, sanayileşmiş ülkelerin tekstil sanayisi üzerindeki baskısı, teknolojik düzeyde sağlanan gelişmeler (otomatik iplik üretimi, mekiksiz dokuma tezgâhları, gelişmiş örgü makineleri, bilgisayarla desteklenen tasarım vb.) karşısında artık azalmıştır. Teknolojinin ilerlemesi ile üretim, makine ve iş gücü veriminin yükseltilmesi sağlanmıştır.
 
Tekstil alanı, yüksek ihracat performans ve potansiyeli ile ülkenin dünyaya açılan penceresidir. Tekstil, Türkiye’nin toplam ihracatının % 38’ini oluşturmaktadır.   Ülkemizde özellikle İstanbul, Bursa, Denizli, Kahramanmaraş, Gaziantep, Adana, Kayseri, Tekirdağ gibi ilimizde tekstil sektörü yoğunlaşmıştır. Tekstil sektörü hem ülke ekonomisine katkı sağlamakta hem de istihdam alanı yaratmaktadır.
  
Türk tekstil sektörü, iplikten başlayarak geniş ve güçlü bir üretim yelpazesi ve kapasitesine sahiptir. İğ sayısı itibari ile dünyada altıncı, rotor sayısında dördüncüdür; dokuma ve örgü kapasitesi AB kapasitesinin dörtte biri, terbiye (boya, baskı, apre) kapasitesi ise AB düzeyindedir.
 
Türk tekstil sektörü teknoloji düzeyi, ekonomik etkinliği ve sosyal etkileşimi itibariyle ülkenin önde gelen sosyoekonomik faaliyet alanlarından biridir. Sektörün bu konumunu önümüzdeki yıllarda koruması, hatta geliştirmesi beklenmektedir.

Türkiye’deki tekstil alanının güçlü olmasının nedenlerini şu şekilde sıralayabiliriz:
 *  Yerleşik tekstil geleneği, 
 *  Tekstil altyapısı ve yeterli deneyim, 
 *  Uluslararası rekabet deneyimi,
 *  Ham madde ve malzeme zenginliği,
 *  Çevre dostu üretim konusunda deneyim, 
 *  Kişisel talebe yönelik küçük ölçekli işlere yatkınlık,
 *  Ürün ve süreç çeşitliliğindeki zenginlik,
 *  Lojistik, ulaşım, iletişim konularında alt yapı yeterliği, 
 *  Esnek ve hızlı üretim,
 * Yeni makine parkıyla gerçekleştiriliyor olmasıdır.

  1. ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER
    Ø   İplik Üretim Teknolojisi
    Ø   Endüstriyel Dokumacılık
    Ø   Endüstriyel Örmecilik (örme desen programcısı / örme giyim modelisti)
    Ø   Tekstil Terbiyeciliği (boyacı, baskıcı, test laborantı, apreci)
    Ø   Tekstil Laborantlığı
    Ø   Tekstil Mekatroniği


6.1. İPLİK ÜRETİM TEKNOLOJİSİ DALI

Tanımı
İplikçi; tekstil liflerine, iplik üretim makinelerinde gerekli işlemleri uygulayarak istenilen özellikte ve kalitede iplik yapma, ham madde, yarı mamul ve iplik üzerinde gerekli fiziksel ve kimyasal testleri yapma,  test cihazlarını kullanma ve sonuçlarını değerlendirme, makineleri kullanma, üretim planı yapma, makinelerde gerekli ayarları,  makine temizlik ve bakım işlemlerini yapma bilgi ve becerisine sahip, iş güvenliği ve kurallarına uyan nitelikli kişidir.


Görevleri
Pamuk iplik üretim planı yapmak,
 Pamuk ham madde ve yarı mamul testlerini yapmak, 
 İplik testlerini yapmak, 
 Pamuk ipliği üretimini yapmak,
 Yün iplik üretim ve planını yapmak, 
 Yünde ham madde ve yarı mamul testlerini yapmak,
 Suni, sentetik iplik üretimi ve planını yapmak,
 Suni, sentetik yarı mamul ve iplik testlerini yapmak,
 Diğer iplik çeşitlerinin üretimini yapmaktır.

MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER
Tekstil alanında çalışmak isteyenlerin görme ve işitme duyu organlarının işlevlerini tam olarak yerine getirmesi, el ve parmaklarını ustalıkla kullanması, titiz olması, bedenen ve ruhen sağlıklı olması, göz ve ellerini eş güdümlü kullanabilmesi ayrıca mesleki eğitim almış olması gerekmektedir.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Tekstil alanında çalışanlar, çalışmalarını kapalı mekânlarda (işletmelerde) yürütürler. Bu alanda çalışanlar görevlerini yaparken bireysel çalışabilecekleri gibi ekip hâlinde de çalışabilirler. Alanın altındaki meslekler çeşitli ham madde ve makinelerle çalışmayı gerektirmektedir.
 
Çalışma ortamının kısmen tozlu olmasından ve kimyasal madde (boyar madde) kullanımı sebebiyle astım ve alerji problemleri olan kimselerin çalışırken gerekli önlemleri almaları gerekmektedir.

İŞ BULMA İMKÂNLARI
Tekstil alanında çalışmak isteyenler, tekstil fabrikalarında, triko, çorap ve örme atölye veya işletmelerinde, iplik fabrikalarında, desen bürolarında, dokuma, boya, apre, baskı atölye ve işletmelerinde, tekstil test laboratuvarlarında ve tekstil satış noktalarında çalışabilecekleri gibi kendi atölyelerinde de çalışabilirler. 
 
Tekstil Teknolojisi alanı mezunu olan bir kişi Türkiye’de yaygın olarak çalışma imkânına sahiptir.

F. EĞİTİM VE KARİYER İMKÂNLARI

Meslek eğitimi, meslek liselerinin Tekstil Teknolojisi alanı diploma programında verilmektedir. Lise öğrenimlerini bu alanlarda tamamlayan öğrenciler meslek yüksekokullarının;
Ø   Tekstil,
Ø   Halı ve Kilim, 
Ø   Halıcılık,
Ø   Moda ve Tekstil Tasarımı bölümlerine sınavsız geçiş yapabilirler.
 
Üniversite giriş sınavında başarılı oldukları takdirde;
Ø   Tekstil Öğretmenliği, 
Ø   Tekstil Dokuma ve Örgü Öğretmenliği, 
Ø   Tekstil Terbiye Öğretmenliği bölümlerinde lisans öğrenimlerine devam edebilirler.
  Ayrıca ön lisans programlarını başarı ile bitirenler açılan dikey geçiş sınavında başarılı oldukları takdirde;
Ø   Tekstil,  
Ø   Tekstil Dokuma ve Örgü Öğretmenliği,
Ø   Tekstil Öğretmenliği,
Ø   Tekstil Mühendisliği,
Ø   Tekstil Tasarım,
Ø   Tekstil Terbiye Öğretmenliği lisans programlarına devam edebilirler.
 
Mesleki eğitim merkezleri, çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınan illerde ve meslek dallarında aday çırak, çırak, kalfa ve ustalara eğitim vermek ve çeşitli meslek kursları açmak suretiyle sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli ara insan gücünü yetiştirmek amacıyla açılan eğitim kurumlarıdır. 
 
Halk eğitimi merkezleri, yaşam boyu öğrenme perspektifi içerisinde her zaman ve her yerde uygulanabilecek yaygın eğitim programları ile her yaş ve düzeyde bireylere eğitim sunmaktadır.
 
Mesleki eğitim merkezlerinde, Tekstil Teknolojisi alanında eğitim verilmektedir. Modüler programlarla meslek liseleri arasında paralellik sağlandığından yatay ve dikey geçişler olabilecektir.